Skip to main content

Wie weet nu beter wat een houten gebouw met je doet,

dan de mensen die het al ervaren?

Houtbewoner Nienke:

  • Leeftijd: 41

  • Beroep: Eigenaar horecabedrijf ‘De Tuin van de Smid’

  • Woonplaats: Leiden

  • Huisgenoten: Aarnoud (45) en boxer Els.

  • Soort woning: Woonboot (koop)

  • Oppervlakte: 88 m2, plus stukje groene walkant.

  • Materialen: CLT, kurk, bamboe, marmoleum, wol, aluminium, ‘blauw dak’ (waterbergend groen)

“De inspiratie voor het ontwerp leunt op de verkavelde veengronden hier in de regio, met een liefdevolle hint naar mijn opa.”

– Nienke

Sinds wanneer woon je in hout?

“Op 20 januari 2022 sliepen we voor het eerst op onze houten woonboot. De woonboot was klaar na een kort en intens bouwproces (vanaf half oktober). Dat lijkt rap, maar het bedenk- en ontwikkelproces nam wel de twee voorafgaande jaren in beslag. Nu hielp het ook niet dat er even een Coroonaatje tussendoor kwam, en een behoorlijke periode van wachten op de goedkeuringen van allerlei afdelingen bij de Gemeente.

Uiteindelijk bleek dit best gunstig, want daardoor hadden we de tijd om ons nog beter voor te bereiden. Zo ontdekken we hoe de zon draait in de verschillende seizoenen. Dat is belangrijk geweest voor de indeling van de woonboot.

Tijdens de bouw woonden we in de oude en tochtige – maar o zo knusse – woonboot die we bij de overname van de ligplaats kochten. Het bouwen van de nieuwe woonboot gebeurde op het water, recht tegenover deze plek. Hier vandaan hadden we first row plekken op de bouw van onze nieuwe houten woning. Wie kan dat nou zeggen.

Toeval of bewuste keuze?

“Heel bewust. We wilden een duurzame drijvende woning en het geheel optrekken uit biobased materialen. De basis in CLT was de absolute must voor ons. Dit leverde ons een woning op waarvan de milieu-impact tot een minimum is beperkt.

Het moest wel anders zijn dan anders, ook in de vorm. Die is dan ook niet rechttoe-rechtaan, zoals je vaak bij woonarken ziet. Een bevriende interieurarchitect kwam met het idee van een indeling van de leefomgevingen in compartimenten, zoals eten-wonen-slapen-douchen. Elk van deze compartimenten werd gedraaid, zodat je hiermee een andere kijk naar buiten hebt.

De uitleg voor deze keuze gaat trouwens nog een stukje dieper. Het ontwerp van de compartimenten leunt namelijk op het historische beeld van drijvende veengronden: kavels met sloten. Ze benadrukken de verkaveling die vroeger plaatsvond in het achterland tussen Leiden en Zoeterwoude. Een lappendeken van veengrond, grasland en sloten. Het is ook een eervol schuin oogje naar mijn opa Mans, die zich (toevallig met mijn andere opa Albert) na WOII inzette voor het uitruilen van kavels tussen boeren, om het efficiënte grondgebruik te vergroten. Vandaar de liefdevolle vernoeming naar opa Mans (dat we net wat gezelliger vonden klinken dan Albert ;)).”

Zelfbouw of project?

“Het ontwerp is samen met een goede vriend en interieurarchitect zelf bedacht. Avonden lang zaten we te knippen en te plakken. Zo werd het beeld echt, waarna architect Studio RAP het ontwerp naar een hoger plan heeft getild. Zij werken volledig digitaal, met ontwerpalgoritmes, maar vraag mij niet hoe dat allemaal precies werkt. Wat in elk geval een waardevol voordeel is, is dat alles digitaal en variabel blijft. Hierdoor kunnen wijzigingen tot laat in het realisatieproces worden doorgevoerd.

We klusten ter plekke samen met een bouwteam en deden zoveel mogelijk zelf. Een heel bijzonder proces, vooral door de bijzondere materialen CLT en kurk. Het bouwpakket van CLT kwam op een dag aan en werd met een enorme hijskraan in 1 dag in elkaar gezet. De hele buurt kwam erop af. De bouw kreeg zelfs veel aandacht van lokale pers!”

“Hoe mooi de inspiratie van de veenverkaveling samenkomt met de keuze voor de verschillende compartimenten, zie je goed op de foto die van boven genomen is. Hierdoor kijken we uit op de veranderende natuur aan de overkant.”

"De duurzame herkomst en verwerking van het hout is allemaal geborgd via de benodigde certificaten."

– Nienke

Wat was je eerste idee bij een woning van hout?

“Wonen op een natuurlijke plek, waar binnen als buiten voelt. Ik was wel even afwachtend of de knoesten en nerven niet onrustig zouden zijn, maar totaal niet. Het is écht net vakantie.

De geur van het hout blijft ook nog aanwezig gelukkig, ondanks dat onze boxer Els sinds 8 maanden ook haar eigen luchtje toevoegt haha.”

Hobbels ervaren bij de bouw?

“Behalve de eerdergenoemde langdurige Gemeentelijke procedures, is regen ook iets wat er in mij opkomt.

De CLT basis stond als gezegd in 1 dag, en het wind- en waterdicht maken van de woonboot zou in 1 week mogelijk zijn, ware het niet dat de levering van aluminium kozijnen vertraging hadden. Aangezien we nogal wat ramen hebben, moesten deze goed worden afgeplakt. En dan zal je net zien, juist in die periode hadden we te maken met heftige wind en veel regen. Het gevolg was een grote laag regenwater in de bak van de boot. Nou ja, pompen en doorgaan…

Het goede nieuws daarbij was dat het CLT er gelukkig wel een tijdje tegen kon. Op de plekjes die wel een beetje waren aangetast hebben we ontweringswater kunnen gebruiken.”

Welke houtsoorten zijn er gebruikt?

“Eigenlijk alleen maar vuren, naast hardhouten mahonie voor de extra delen op de kozijnen. De vlonders en zeemrand zijn van bamboe. Een mooi materiaal, alleen wel zo knetterhard dat het een ruim aantal boortjes en schroeven (en vooral frustratie) heeft gekost.”

Is al het hout duurzaam?

“Ja, anders hadden we er ook niet voor gekozen. Nu we het zelf in de hand hadden wilden we echt inzetten op een minimale footprint en maximale duurzaamheid.”

Hout gebruikt met een keurmerk en/of certificatie?

“De duurzame herkomst en verwerking van het hout is allemaal geborgd via de benodigde certificaten van JM concepten, de leverancier van het CLT (via KLH uit Oostenrijk). Zij staan er voor in dat hun CLT-panelen onder strenge milieuvoorschriften worden geproduceerd. Het gebruikte hout is afkomstig uit duurzaam beheerde bossen en is PEFC- gecertificeerd. Zelfs de lijm die gebruikt wordt, is milieuvriendelijk.”

Swipe hier door de CLT woonboot van Nienke en Aarnoud, waarin zelfs een houtkachel brandveilig is verwerkt.

Fijnste aan het huis

“Het hout! Het geeft zoveel rust. Zo op het water wonen geeft elke dag een vakantiegevoel. Als de zon schijnt, schittert het water op het plafond van onze woonboot. Feest! Het voelt gezond en natuurlijk.

Ik zit graag in de zitkuil in de woonkamer, waar je vanuit de keuken met 2 treden in loopt. Deze is bekleed met vloerbedekking, die ook de wand op geplakt is tot aan de hoogte van de waterlijn. Het gevoel dat je op dezelfde hoogte leeft als het water, wanneer je op de bank of de vensterbank zit is echt mega prettig.

Omringd met allemaal hang- en vloerplanten en al die noesten; ik hoop dat het nooit ‘normaal’ gaat voelen om hier te zijn.”

Opmerkelijk feitje

“Hout leeft zeggen ze altijd, en daar worden we regelmatig luidruchtig aan herinnerd wanneer het hout in de zomermaanden uitzet. Dan knalt er af en toe ergens ‘iets’ en schrik je even. Erg grappig.

Een ander opmerkelijk voorval – of eigenlijk mijn goede tip – heeft te maken met de UV-bescherming van het CLT. Hiervoor hadden we vrienden gevraagd, maar dat bleek voor deze klus iets te hoogmoedig. Daar kwamen we pas achter toen de UV-laag was opgedroogd, de zon begon te schijnen en je aan het kleurverschil kon zien waar het niet zo lekker had gedekt, en waar dubbel zo lekker.

Mijn grootste advies voor wie met CLT gaat bouwen is dan ook: laat de afwerking door een professionele spuiter doen.”

Nooit meer iets anders?

“Echt niet. Ik raad het iedereen aan. Dit moet de toekomst zijn, voor alle soorten bouw – groot en klein. Ook voor bouwers veel beter; snel, geen vervuilende materialen, geen vieze kleding, weinig gereedschap nodig. Ik ben fan.”

Meer weten?

Stuur een mail

© Foto’s: Stan Koolen en Riccardo De Vecchi