In deze rubriek brengen we kort & krachtig een hard feitje over hout.
Dat biobased bouwmaterialen een onmisbaar handelingsperspectief bieden bij de radicale verduurzaming van de bouw- en vastgoedsector, dat kan niemand tegenspreken. Waar nog wel meerdere waarheden van rondgaan is de biobased businesscase. Wil je horen dat houtbouw per definitie duurder is dan beton en staal, dan krijg je die bevestiging ook. In de praktijk wordt die soep gelukkig niet zo heet gegeten.
In Nederland neemt de vraag naar hout en andere biobased bouwmaterialen weliswaar toe, maar met ca. 4% van het totaal kan je nog niet spreken van een revolutie. Hoe mooi, schoon, circulair en snel houtbouw ook is, als het erop aankomt draait het in de bouw- en vastgoedsector veelal om het getal onder aan de streep. De hoogte van de bouw- en investeringskosten zijn leidend voor de materiaalkeuze en die vallen nog best vaak in het voordeel uit van conventionele bouwmaterialen.
Een scheef vergelijk
Een verklaring hiervoor is dat er vaak een theoretische vergelijking wordt gemaakt, waarbij een bouwproject met conventionele materialen wordt vertaald naar een houtbouwproject. Maar dat is geen level playing field, want houtbouw is een methode op zich en vraagt nu eenmaal om een andere aanpak en werkwijze dan wat beleidsbepalers, opdrachtgevers en opdrachtnemers tot dusver gewend zijn met beton en staal. Je moet dus vooral de vergelijking maken met houtbouwprojecten in de praktijk en de bouw- en investeringskosten die daarmee gemoeid zijn. Is de impact van hout op de kosten dan nog steeds groter?
Om dit transparant te krijgen heeft Alba Concepts een onderzoek uitgevoerd in samenwerking met C-creators, Bouwscoop en Watkostdebouwvaneenhuurwoning: ‘Inzicht in de bouw- en investeringskosten van houtbouw’. En wat blijkt: je kunt wel degelijk concurrerend bouwen met hout. Dat begint erbij dat je from scratch jouw project benadert vanuit bouwen met hout.
Ga dus niet een project conventioneel ontwikkelen en vervolgens doorrekenen voor hout door – simpel gezegd – het materiaal te vervangen. Dan ben je beton met peren aan het vergelijken.
(tekst gaat verder onder afbeelding)
● Je kunt wel degelijk concurrerend bouwen met hout (© foto: VDM Woningen)
Belangrijke conclusies uit het onderzoek:
- Eengezinswoningen van HSB en gecombineerd HSB/CLT en meergezinswoningen van maximaal vier bouwlagen, kunnen prijsconcurrerend zijn met conventioneel.
- Conceptueel bouwen heeft ook een positief effect op de bouw- en investeringskosten van een houtbouwproject en leidt tot lagere algemene uitvoeringskosten.
- Extra maatregelen ten behoeve van brandveiligheid, geluid, trillingen en esthetiek leiden tot een kostenverhogend effect van tussen 1 – 5% van de directe bouwkosten bij houtbouwprojecten.
- Er worden (onterecht) veel opslagen over opslagen gerekend in de indirecte en bijkomende kosten bij houtbouwprojecten.
Cultuuromslag
Bovenstaande conclusies mag je deels dus al direct positief noemen voor houtbouw, en deels geeft het zicht op nog meer kansen als we sommige zaken anders gaan benaderen. Zoals het elimineren van het prijsopdrijvende effect van de hoeveelheid opslagen. Maar overgaan tot een andere aanpak raakt aan cultuurverandering, en dat is altijd even wennen en schakelen. Zo’n omslag zal tijd kosten. Het is daarom van belang dat men verduurzaming door houtbouw als concurrerend gaat ervaren.
Bijvoorbeeld door in te laten zien dat de bijkomende kosten bij (conceptuele) houtbouwprojecten vaak al (groten)deels verrekend zijn in de directe bouwkosten.
En dat houtbouwprojecten weliswaar qua constructie en afbouw gemiddeld hogere directe bouwkosten hebben, maar dat die bij fundering, gevel en installaties gelijk of zelfs lager liggen.
Maar ook dat je een houtbouwproces zo efficiënt kunt inrichten, dat het leidt tot kortere bouwtijden en lagere algemene uitvoeringskosten.
Hoe dan ook, houtbouw is niet per se goedkoper, maar ook niet per se duurder. Je moet het alleen niet aanvliegen alsof je met beton bouwt. Dat vraagt dan ook voortdurende inzet om opdrachtgevers, opdrachtnemers en beleidsbepalers actief te blijven informeren en begeleiden.
Meer informatie?
© Foto: VDM Woningen
