In deze rubriek brengen we kort & krachtig een hard feitje over hout.
De relatie tussen water en hout is er niet een van water en vuur. Vocht kan weliswaar leiden tot houtrot, maar met de juiste kennis, keuze en toepassing van hout zal dat niet gebeuren. Zelfs niet aan gevelzijde, maar je moet dus wel goed weten hoe je welk hout voor welke toepassing verwerkt.
Vocht & hout
Het zijn geen vijanden, maar ook geen boezemvrienden. Al zou je kunnen denken dat hout juist van vocht houdt. De boom heeft immers jarenlang water opgenomen en naar z’n takken en blaadjes vervoerd om te blijven leven. Maar eenmaal tot hout verwerkt bekoelt die liefde een beetje. Op de verkeerde manier toepassen van hout kan leiden tot vochtophoping in het hout en daarmee schimmelvorming op of in het hout, wat de constructieve functie van hout verzwakt. Daarnaast moet je je ervan bewust zijn dat verandering van vochtgehalte altijd zorgt voor vormverandering door krimp en zwelling.
Het begint al bij de boom, want vocht in bomen is variabel per soort en niet al het hout uit elke boom kun je goed verwerken. Ook de wijze van verzagen en drogen is van invloed op de kwaliteit en daarmee op de toepasbaarheid.
Vocht en houtbouw
Houtproducten voor woningbouw zijn al gedroogd. Denk aan hout dat in de reguliere CLT en HSB bouw gebruikt wordt. Afhankelijk van de toepassing moet je wel weten welke houtsoort geschikt is, of er een eventuele afwerking moet zijn en welk evenwichtvochtgehalte (zie kader) het moet en mag hebben.
Dat geldt ook bij gevelafwerking, omdat daar uiteraard veel blootstelling aan vocht voorkomt. Als planken worden toegepast met een laag vochtgehalte en weinig tussenruimte, en het gaat uitzetten, dan bolt het van de gevel af. En andersom: met een te hoog vochtgehalte kan het gaan krimpen, met als gevolg dat de veer en groef niet meer in elkaar zitten. Deze variatie moet zo klein mogelijk worden gehouden en de gevelopbouw moet dit kunnen opvangen. Het toepassingsvochtgehalte bij een gevel is hierbij cruciaal. Er zijn specifieke eisen ook voor vochtgehalte per houtsoort voor geveltoepassingen. Hier kan je het overzicht raadplegen van goedgekeurde houtsoorten, en hier die van gemodificeerde houtsoorten.
Vocht afvoeren
Het is van cruciaal belang dat het houtvochtgehalte al tijdens de fabricage van houtproducten is afgestemd op het te verwachten evenwichtvochtgehalte in de toepassing. Ook de (verwachte) luchtvochtigheid in de leefruimtes moet om die reden niet genegeerd worden. In een woning kan er namelijk op gezette tijden veel vocht aanwezig zijn door bijvoorbeeld koken, douchen en transpireren. Door een goed mechanisch ventilatiesysteem kan dat vocht grotendeels verdwijnen. Bij dampopen houtconstructies – wat ook met houtskeletbouw kan – kan het vocht via de constructie van de woning worden afgevoerd zonder dat er condensatie in de wanden plaatsvindt en zonder dat de isolatiewaarden daar onder te lijden hebben.
Wist je dat...
Hout droogt vele malen sneller via het kopse hout dan via het dosse of kwalrtierse vlak. Te snelle droging geeft dan ook kopscheuren.
Vers populier kan met m³ wel 1200 kg wegen, dit is dan 800 kg water en 400 kg hout.
Gezaagd hout droogt neller dan rondhout. het heeft meer oppervlak om te verdampen en geen vochtbelemmerende bast en schors.
Onder 20% houtvochtgehalte is er geen kans op schimmelvorming in hout.
In een goed gemaakt gebouw blijft hout droog en zijn duurzaamheidsklasses irrelevant.
Hout krimpt en zwelt niet zozeer door temperatuurverschillen, maar door veranderingen van het vochtgehalte.
Hout voor houten tuinhuizen of schuren hoeft niet per se gedroogd te worden (al is het wel beter). Het buitenklimaat kan zorgen voor een evenwichtsvochtgehalte van ca. 18%.
Het evenwichtshoutvochtgehalte is het vochtgehalte dat hout aanneemt bij een bepaalde relatieve luchtvochtigheid (RV) en temperatuur.
Benieuwd naar een uitgebreid overzicht van houtsoorten en hun vochtprestaties? Vraag het bij ons op via de onderstaande button.
Meer informatie? Klik op onderstaande bronvermelding(en) of stuur ons een mailtje.
© Foto’s: Unsplash
