Wie weet nu beter wat een houten gebouw met je doet,
dan de mensen die het al ervaren?
Dit is niet bepaald het eerste artikel over het kantoor van Triodos Bank. Maar hoe is het om te werken in een gebouw waar labels aan hangen als ‘het Kantoorgebouw van het jaar’, ‘het Beste houten gebouw’ en ‘het meest duurzame project’? We vroegen het aan Michiel Fecken en Dick van Eck, twee van de bijna 2.000 gezegende medewerkers die elke dag in dit pand nog als bijzonder ervaren.
Houtbewoners Dick en Michiel
Leeftijd: resp. 57 en 37 jaar
Beroep: resp. Soft Service Facility Support en Technisch Manager
Bedrijf: Triodos Bank
Locatie: Driebergen, Landgoed ‘De Reehorst’
Oppervlakte: 12.994 m2
Materialen: CLT, rvs schroeven, kunststof composiet
Dick en Michiel (r) in het bedrijfsrestaurant met echte boomstammen.
"In het restaurant vind je zelfs houten boomstammen die een dragende functie hebben."
– Michiel
Sinds wanneer werken julie in een houten pand?
Michiel:
“Komend jaar tikken we hier alweer ons zesde jaar aan. Het was in 2019 dat de eerste medewerkers verhuisden naar dit gebouw. Daarvoor werkten de medewerkers verspreid over meerdere gebouwen in Zeist, zoals in het voormalig hoofdkantoor. Dat werd in 2006 opgeleverd pal naast het bestaande Triodos gebouw aan de Utrechtseweg, dat dateerde uit 1999. Dit waren al beide bijzonder duurzame gebouwen met een WKO, toiletten welke doorspoelden middels regenwater en uiteindelijk ook een PV-installatie. Wel waren ze nog gebouwd met conventionele materialen, zoals beton en steen. Om het groeiend aantal medewerkers te kunnen blijven huisvesten, huurden we daarnaast nog een aantal gebouwen in Zeist.
Niet heel efficiënt dus, vandaar dat Triodos besloot om voor al onze in Nederland werkzame collega’s één gebouw te laten ontwikkelen. Het is een iconisch en remontabel gebouw geworden in Driebergen, waar we in 2019 allemaal naartoe verhuisden. In het gebouw is maar liefst 2.600m3 hout gebruikt, ook de drie liftschachten zijn gemaakt van CLT-hout. En in het restaurant vind je zelfs houten boomstammen die een dragende functie hebben.”
Bewuste keuze van het bedrijf?
Dick:
“Ja het was de enige logisch uitkomst, gezien de duurzame bedrijfsvoering en filosofie van Triodos. Er is daarbij een bewuste keuze gemaakt om met architect Thomas Rau in zee te gaan, om een zo duurzaam mogelijk pand te realiseren. Thomas Rau had namelijk ook al het oude hoofdkantoor van Triodos ontworpen, wat in die tijd ook al erg vooruitstrevend was door het gebruik van o.a. leemstuc op de muren en klimaatplafonds. Dat het nieuwe gebouw weer vooruitstrevend en zo duurzaam mogelijk moest zijn stond dus vast, en dan is het niet zo verwonderlijk dat het voorstel een houten gebouw betrof.”
Iedereen meteen enthousiast?
Dick:
“Ik kan wel zeggen dat alle klanten, bezoekers en medewerkers bij binnenkomst meteen enthousiast worden. Het is natuurlijk niet een alledaags gebouw en door de natuurlijke materialen en kleuren voelt het warm aan. Dat doet gewoon wat met mensen. En naast de ‘outside-in’ ervaring is er bij de ontwikkeling van het gebouw ook over ‘inside-out’ nagedacht, met als gevolg dat je overal – op elke werkplek – via grote ramen uitzicht hebt op de natuur. Hoe bijzonder is dat.”
Michiel:
“Je zag ook al in de bouwfase dat betrokken partijen enthousiast werden over bouwen met hout. Ik kan mij nog de verbazing herinneren van de mensen van de liftleverancier. Zij waren gewend om een lift in een schacht te bevestigen met betonboren en chemische ankers. In dit gebouw konden de liften eenvoudig vastgeschroefd worden.”
Het Triodos gebouw is gebaseerd op principes uit de circulaire economie en biomimicry, met plafonds alsof je onder een paddenstoel staat.
© Foto: Carel van Hees
"De volledige draagconstructie is van duurzaam hout. Dat dit op deze schaalgrootte gebeurt, is uniek in Nederland."
– Michiel
Groot verschil met conventioneel gebouw?
Michiel:
“Ja het is eigenlijk niet met elkaar te vergelijken.
Het innovatieve ontwerp van het Triodos gebouw is gebaseerd op principes uit de circulaire economie en biomimicry. Dat betekent bijvoorbeeld dat het ontwerp en de productie van materialen zijn gebaseerd op structuren uit de natuur. Wanneer je bijvoorbeeld op een verdieping staat en naar het plafond kijkt, lijkt het alsof je onder een paddenstoel staat. Dit door de combinatie van de houten spanten en de houten latten die daar als sporen van een paddenstoel tussen zitten.
Het gebouw is bovendien remontabel. Voor de verbindingen is gebruik gemaakt van 165.312 schroeven(!), die indien nodig weer los te schroeven zijn. Alle materialen staan ook opgesomd in een zogeheten ‘gebouwpaspoort’ genaamd ‘Madaster’.
Qua onderhoud verschilt dit gebouw ook van een meer conventioneel gebouw. De ronde vorm heeft voor veel maatwerk gezorgd, de composiet gevelelementen zijn bijna allemaal uniek. Ook de specifieke eigenschappen die een houten toren met zich meebrengt, bijvoorbeeld bij de houten liftschacht, is gewoon niet zo vormvast als een betonnen schacht.”
Welke houtsoorten zijn er gebruikt?
Michiel:
“Er is voornamelijk kruislaaghout gebruikt, ook wel CLT genoemd. Dit zijn panelen van kruislings verlijmde vurenhouten planken. Om een idee te geven van de enorme omvang: in totaal is voor de CLT-kern circa 840 m3 vurenhout gebruikt. Die kern bestaat uit circa 3.200 m2 CLT-wanden van 200 mm dik en circa 1.700 m2 CLT-vloeren van 120 mm dik.
De vloerconstructie rondom de kern bestaat uit 338 stuks gelamineerde spanten – die uit circa 660 m3 vurenhout zijn vervaardigd – en 9.500 m2 CLT-vloeren met een dikte van 120 en 150 mm, waarvoor circa 1.200 m3 vurenhout is gebruikt. Deze houten spanten – toegepast met een driedubbele vingerlas – dragen de CLT-vloeren en sluiten aan op een stalen gevel. Hiermee is de volledige draagconstructie van het duurzame materiaal hout. Dat dit op deze schaalgrootte gebeurt, is uniek in Nederland.”
Duurzaam hout? Met keurmerk en/of certicaat?
Dick:
“Van Triodos mag je uiteraard verwachten dat ze niet met materialen zonder certificaten werken. Al het gebruikte vurenhout heeft een PEFC-certificering en is afkomstig uit een duurzaam beheerd bos in Duitsland. In dat hout zit 1.973 ton CO2 opgeslagen, want we hebben het maar liefst over 2.600m3 aan houten onderdelen. Dat klinkt als enorm veel hout dat je daarvoor moet oogsten, maar besef dan ook dat de snelheid waarmee dit hout in deze Duitse bossen terug groeit slechts 78 minuten is…”
Andere duurzame toepassingen?
Michiel:
“Er is overal over nagedacht. Zo is het gebouw voorzien van een WKO met twee warmtepompen (water-water) die het gebouw koel houden en verwarmen. Er is uiteraard geen gasaansluiting aanwezig. In de vier luchtbehandelingskasten is een warmtewiel voor het conditioneren van de inblaaslucht.
Om in de zomer de koelvraag van het gebouw te minimaliseren is er zongestuurde buitenzonwering toegepast.
Op de groene sedumdaken wordt regenwater opgevangen wat wordt opgeslagen in een tank van 20.000 liter. Dit regenwater wordt gebruikt voor het doorspoelen van de toiletten, hiermee beperken we het drinkwaterverbruik voor het doorspoelen van de toiletten met ruim 50%. Het is in dit gebouw dus niet gek dat het water in het toilet een beetje bruin ziet.
Ook het parkeerterrein is zo duurzaam mogelijk aangelegd met 128 laadaansluitingen voor elektrische auto’s. Boven deze laadaansluitingen liggen ruim 2.000 zonnepanelen welke voor een groot deel zorgen voor de energievoorziening van het gebouw.”
Zelfs met de ligging van het gebouw, naast het station Driebergen-Zeist, stimuleert Triodos duurzaam reizen bij haar medewerkers.
Dick:
“En de verlichting niet te vergeten, die is in het hele pand op basis van sensor-gestuurde ledverlichting.”
Swipe door de foto’s van het houten hoofdkantoor van Triodos bank.
© Foto’s resp.: Gijs De Kruijf Photography; Carel van Hees; Matthias Wachter; Carel van Hees; Marcel Steinbach (3x).
Fijnste aan het pand
Dick:
“Dat is voor mij de ambiance. Het is alsof je midden in de natuur zit. De plafonds doen je geloven alsof je onder een paddenstoel aan het werk bent, en door de warmtepompen heeft het gebouw altijd een fijne constante temperatuur.”
Michiel:
“De gevel van het gebouw is hoofdzakelijk van glas. Dit zorgt ervoor dat er veel daglichttoetreding is. Naast veel licht zorgen de ruiten ook voor goed zicht naar buiten. Vanaf iedere werkplek is er zicht is op het groen van het landgoed om ons heen.”
Opmerkelijk feitje
Dick:
“In het eerste jaar waren er in de winter keiharde knallen te horen uit het hout. Dit komt door de opdrogende werking van het materiaal, waarbij de constructie uitzet. Door de druk die op de elementen staat kan dit gepaard gaan met een knallend geluid. Als eenmaal een stabiel binnenklimaat is bereikt, is dat voorbij. Betonbouw beweegt trouwens ook, alleen hoor je dat niet, maar zie je alleen dat het stucwerk begint te scheuren 😉.”
Michiel:
“Het gebouw is niet hoger dan de bomen om het gebouw heen. Dit maakt dat dit grote gebouw verscholen ligt op het landgoed. Wat ik ook bijzonder vind is dat het gebouw remontabel en modulair gemaakt is, en ook nog met duurzame en hergebruikte materialen.”
Nooit meer weg?
Dick:
“Triodos Bank keerde met de komst naar ‘De Reehorst’ letterlijk terug naar haar wortels. Want op dat landgoed werd in 1971 de Triodos Foundation opgericht, waaruit later de bank is ontstaan. Die oprichting vond plaats tijdens een bijeenkomst in de witte villa op het landgoed. Dus wij gaan hier niet meer weg 😉.”
Michiel:
“Precies wat Dick al aangeeft: Triodos is in 1980 op De Reehorst ontstaan. Wat dat betreft zijn we teruggekeerd naar onze startplek. Het gebouw past bij Triodos en kan de komende jaren flexibel met de behoefte van Triodos meebewegen.”
